วันพุธที่ 9 มกราคม พ.ศ. 2556

รูปแบบการสอน (Teaching model)



                      รูปแบบการสอน  หมายถึง   โครงสร้างที่เป็นกรอบกระบวนการสอน(Teaching  process  frame)   แบบแผนการสอน  (Teaching  pattern)  เพื่อแสดงขั้นตอนรูปแบบการเรียนการสอนเอาไว้อย่างมีระเบียบและเป็นระบบ   ทุกขั้นตอนจะมีการประสานสัมพันธ์กันอย่างต่อเนื่อง  ครบวงจร โดยแต่ละขั้นจะชี้นำหรือบ่งบอกพฤติกรรมการเรียนการสอน  ที่ทำให้นักเรียนเกิดการเรียนรู้หรือปรับเปลี่ยนพฤติกรรมได้อย่างสมบูรณ์ (วรรณี    โสมประยูร, 2541: 11)

                     รูปแบบการสอนที่ดี จะต้องมีรูปแบบและกรอบโครงสร้างที่แน่นอนชัดเจนในการจัดขั้นตอนและกิจกรรมการเรียนการสอนไว้อย่างสมบูรณ์และครบวงจร  พร้อมทั้งมีหลักฐานการวิจัยเพื่อตรวจสอบและประเมินประสิทธิภาพเป็นการสนับสนุนด้วย   รูปแบบการสอนที่ดีควรมีลักษณะยืดหยุ่นหรือปรับตัวเองได้ในสถานการณ์ต่าง ๆ  ซึ่งรูปแบบการสอนไม่จำเป็นต้องยึดติดกับหลักสูตรหรือโครงสร้างทางเศรษฐกิจและสังคมแต่อย่างใด    การสอนในแต่ละกลุ่มสาระและเนื้อหาแต่ละหน่วยการเรียนรู้   ครูจำเป็นต้องเลือกใช้รูปแบบการสอนที่เหมาะสม  เพื่อใช้เป็นกรอบและแนวทางในการดำเนินกระบวนการสอนให้มีทิศทางและเกิดประสิทธิภาพ   ซึ่งจะช่วยให้ครูและนักเรียนได้สอนและเรียนรู้ได้อย่างสมบูรณ์  ด้วยเหตุนี้รูปแบบการสอนที่ครูใช้จึงต้องปรากฏอยู่ในแผนการจัดการเรียนรู้ของครูเสมอ   


ลักษณะทั่วไปของรูปแบบการสอน



ส่วนสำคัญของรูปแบบการสอนมี   4   องค์ประกอบ  ได้แก่

1.    ขั้นตอนการสอน   เป็นส่วนสำคัญที่แสดงกรอบโครงสร้างที่ระบุขั้นตอนการสอนเอาไว้อย่างมีระเบียบและเป็นระบบ   ทุกขั้นตอนจะประสานสัมพันธ์กันอย่างต่อเนื่องและเป็นไปโดยครบวงจร  ตั้งแต่เริ่มต้นการสอนจนถึงการประเมินผล
2.    บทบาทของครูและนักเรียน    เป็นวิธีการที่แสดงถึงพฤติกรรมการสอนและพฤติกรรมการเรียนที่ชี้นำเอาไว้อย่างชัดเจนว่าขั้นตอนไหนใครควรแสดงบทบาทอย่างไร  โดยเน้นกิจกรรมการเรียนรู้ด้านการกระทำของผู้เรียนเป็นสำคัญ
3.    หลักปฏิสัมพันธ์ระหว่างครูกับนักเรียน   เป็นการติดต่อสื่อสารอย่างใกล้ชิดแบบกระบวนการคู่  (two – way  process)  ระหว่างครูและนักเรียน  โดยเน้นการมีส่วนร่วมของนักเรียนทุก ๆคน  ภายใต้บรรยากาศและความสัมพันธ์อันดี ตามวิถีทางแบบประชาธิปไตย
4.    สิ่งสนับสนุนการเรียนการสอน   ได้แก่สื่อการเรียนการสอนและสิ่งอำนวยความสะดวกต่าง ๆที่นำมาใช้เป็นเครื่องมือ   ที่จะช่วยเอื้อให้การสอนและการเรียนทุกขั้นตอนดำเนินไปอย่างถูกต้องเหมาะสม  เพื่อส่งเสริมให้การสอนมีประสิทธิภาพสูงและการเรียนมีประสิทธิผลเต็มตามศักยภาพที่ควรเป็น  
รูปแบบการสอนคุณภาพนั้นมีเกณฑ์ในการพิจารณาเลือกใช้ที่ควรพิจารณา คุณสมบัติ  3  ข้อ  ดังนี้
1.             ผลสัมฤทธิ์ทางการเรียนของผู้เรียน  จะต้องสูงกว่ารูปแบบการสอนที่ใช้อยู่เดิม
2.             ขั้นตอนการสอน  จะต้องเข้าใจง่าย  ไม่ยุ่งยากสับสน  หรือซับซ้อน
3.             สื่อการสอนที่ใช้   จะต้องทำขึ้นเองได้ง่าย  หรือหาได้สะดวกในท้องถิ่น
รูปแบบการสอนสากลซึ่งเป็นที่รู้จักกันมานานและครูนิยมใช้  เป็นรูปแบบการสอนที่มีลักษณะ  3   ขั้นตอน  ได้แก่  ขั้นนำ  ขั้นสอน  และขั้นสรุป   ซึ่งในแต่ละขั้นครูจะมีวิธีสอน  กิจกรรม  สื่อต่างๆ ที่เห็นสมควร  แต่ครูบางท่านมีศักยภาพสูง  จะมีการสร้างสรรค์หรือออกแบบกิจกรรมโดยศึกษารูปแบบการสอนที่มีแนวคิดหลักการ  ทฤษฎีรองรับ  แล้วปรับกระบวนการเรียนการสอนปรับขั้นตอนเชื่อมโยงกิจกรรมให้เหมาะสมกับผู้เรียน  นำไปทดลองใช้สอนแล้ววิเคราะห์ผลเพื่อนำไปใช้ให้เป็นประโยชน์ในการพัฒนาผู้เรียนต่อไป บรรดาครูดังกล่าวน่าจะกล่าวยกย่องได้ว่าเป็นครูมืออาชีพอย่างแท้จริง  ซึ่งในอนาคตคงจะได้รับเกียรติเป็นครูชำนาญการพิเศษหรือครูผู้เชี่ยวชาญได้ไม่ยากนัก
 


 

ไม่มีความคิดเห็น:

แสดงความคิดเห็น

แสดงความคิดเห็น